Początek nauki tenisa to czas, kiedy bardzo szybko można zauważyć pierwsze postępy, ale równie łatwo utrwalić nawyki, które później utrudniają dalszy rozwój.
Najczęstsze błędy początkujących nie wynikają zwykle z braku talentu. Częściej są efektem próby grania zbyt szybko, zbyt mocno albo skupiania się na samym ruchu rakiety zamiast na całym przygotowaniu do uderzenia.
Dobra wiadomość jest taka, że większość tych problemów można stopniowo poprawić.
Poniżej znajdziesz 10 błędów, które szczególnie często pojawiają się podczas pierwszych miesięcy nauki.
Jeżeli dopiero zastanawiasz się nad rozpoczęciem treningów, przeczytaj również poradnik Jak zacząć grać w tenisa?.
1. Próba uderzania każdej piłki bardzo mocno
Jednym z najczęstszych błędów początkujących jest przekonanie, że dobre uderzenie musi być przede wszystkim mocne.
W efekcie zawodnik próbuje przyspieszać rakietę jeszcze zanim nauczy się:
- prawidłowo ustawiać do piłki,
- trafiać piłkę w odpowiednim miejscu,
- kontrolować kierunek,
- utrzymywać regularność.
Skutek jest łatwy do przewidzenia.
Jedna piłka wychodzi bardzo dobrze, kolejne trafiają w siatkę albo daleko poza kort.
Co zrobić zamiast tego?
Na początku warto grać wolniej, ale bardziej świadomie.
Pierwszym celem nie powinno być maksymalne tempo piłki, tylko możliwość wykonania podobnego uderzenia wiele razy.
Jeżeli potrafisz utrzymać kilka lub kilkanaście kontrolowanych piłek w wymianie, dopiero wtedy można stopniowo zwiększać tempo.
Kontrola powinna pojawić się przed siłą.
2. Skupianie się wyłącznie na pracy ręki
Początkujący często traktują forehand albo backhand jako ruch wykonywany wyłącznie ręką.
Rakieta porusza się szybko, ale reszta ciała praktycznie nie uczestniczy w uderzeniu.
Tymczasem skuteczne zagranie jest wynikiem współpracy:
- nóg,
- bioder,
- tułowia,
- barków,
- ramienia,
- rakiety.
Sama ręka nie powinna wykonywać całej pracy.
Co zrobić zamiast tego?
Zwracaj uwagę przede wszystkim na:
- ustawienie całego ciała,
- odpowiednią odległość od piłki,
- skręt tułowia,
- równowagę podczas uderzenia.
Technika zaczyna się jeszcze zanim rakieta zetknie się z piłką.
3. Zbyt późne przygotowanie rakiety
Piłka nadlatuje, odbija się od kortu, a dopiero wtedy początkujący zaczyna przygotowywać rakietę.
W rezultacie brakuje czasu na spokojne wykonanie ruchu.
Uderzenie staje się:
- spóźnione,
- nerwowe,
- wykonywane blisko ciała,
- trudne do kontrolowania.
Im szybsza będzie później piłka przeciwnika, tym większym problemem stanie się późne przygotowanie.
Co zrobić zamiast tego?
Reaguj już w momencie, kiedy widzisz kierunek nadlatującej piłki.
Jeżeli rozpoznajesz forehand – rozpocznij przygotowanie wcześniej.
Jeżeli backhand – odpowiednio ustaw rakietę i ciało.
Dzięki temu po odbiciu piłki od kortu pozostaje już przede wszystkim:
dojście do piłki → ustawienie → uderzenie.
4. Stanie w miejscu i sięganie do piłki rakietą
To jeden z najbardziej charakterystycznych problemów podczas pierwszych treningów.
Piłka znajduje się trochę za daleko, a zawodnik zamiast wykonać kilka kroków, próbuje dosięgnąć jej samą ręką.
Jeżeli natomiast piłka leci prosto w ciało, nie odsuwa się od niej i próbuje wykonać uderzenie bez odpowiedniej przestrzeni.
W obu przypadkach problemem nie jest sam forehand czy backhand.
Problemem jest ustawienie do piłki.
Co zrobić zamiast tego?
Przed uderzeniem wykonuj drobne kroki korygujące.
Nie zakładaj, że piłka zawsze trafi dokładnie w idealne miejsce.
To Ty musisz ustawić się do piłki.
Dobra technika bez odpowiedniej pracy nóg będzie bardzo trudna do wykorzystania podczas normalnej wymiany.
5. Zatrzymywanie się po własnym uderzeniu
Początkujący często traktuje każde uderzenie jak osobne zadanie.
Dobiega do piłki, uderza i zostaje w tym samym miejscu.
Tymczasem przeciwnik już wykonuje kolejne zagranie.
Tenis jest ciągłą sekwencją:
przygotowanie → uderzenie → powrót → przygotowanie do kolejnej piłki.
Co zrobić zamiast tego?
Po wykonaniu uderzenia wracaj do pozycji umożliwiającej reakcję na kolejną piłkę.
Nie obserwuj swojego zagrania z miejsca, z którego uderzałeś.
Zacznij przygotowywać się do następnej akcji.
Ten nawyk będzie szczególnie ważny później podczas gry punktowej.
6. Chęć szybkiego nauczenia się wszystkiego jednocześnie
Forehand, backhand, serwis, wolej, slice, topspin, skrót…
Osoba rozpoczynająca tenis często chce nauczyć się wszystkich elementów w ciągu kilku pierwszych zajęć.
Problem polega na tym, że każdy nowy ruch wymaga czasu i powtórzeń.
Jeżeli co kilka minut zmieniasz element, trudniej zbudować stabilny wzorzec.
Co zrobić zamiast tego?
Naukę warto prowadzić etapami.
Najpierw można skoncentrować się na:
- podstawowym ustawieniu,
- kontroli piłki,
- forehandzie,
- backhandzie,
- poruszaniu się.
Później stopniowo dochodzą kolejne elementy.
Nie oznacza to, że podczas jednego treningu można wykonywać wyłącznie jedno uderzenie. Chodzi raczej o to, aby nie oczekiwać pełnego opanowania całej gry w ciągu kilku spotkań.
Jeżeli zastanawiasz się, jak długo trwa przechodzenie przez kolejne etapy, przeczytaj poradnik Ile czasu potrzeba, żeby nauczyć się grać w tenisa?.
7. Trening bez regularności
Kilka treningów w jednym miesiącu, potem długa przerwa, następnie ponownie kilka intensywnych tygodni.
W takim rytmie można oczywiście grać rekreacyjnie, ale utrwalanie techniki staje się trudniejsze.
Nowe ruchy wymagają powtarzania.
Po dłuższej przerwie część kolejnego treningu może być potrzebna na przypomnienie elementów, które wcześniej zaczynały już funkcjonować bardziej naturalnie.
Co zrobić zamiast tego?
Wybierz rytm, który jesteś w stanie rzeczywiście utrzymać.
Dla jednej osoby będzie to jeden trening tygodniowo.
Inna osoba połączy:
- trening z trenerem,
- samodzielną grę,
- trening grupowy.
Nie trzeba trenować codziennie.
Znacznie ważniejsza jest systematyczność.
Więcej na ten temat znajdziesz w poradniku Ile razy w tygodniu trenować tenis, żeby robić postępy?.
8. Zbyt szybkie przechodzenie do mocnego serwisu
Serwis wygląda efektownie, dlatego początkujący często od razu próbuje uderzać go bardzo mocno.
W rezultacie pojawia się:
- napięcie całego ciała,
- nieregularny podrzut,
- utrata równowagi,
- bardzo mała powtarzalność,
- duża liczba błędów.
Mocny serwis bez stabilnych podstaw jest trudny do kontrolowania.
Co zrobić zamiast tego?
Na początku ważniejsze są:
- spokojny i powtarzalny podrzut,
- właściwe ustawienie,
- płynny ruch,
- trafienie w odpowiednie pole serwisowe.
Dopiero później warto stopniowo zwiększać tempo.
Serwis jest jednym z najbardziej złożonych ruchów w tenisie, dlatego jego rozwój wymaga cierpliwości.
9. Wybór rakiety tylko dlatego, że gra nią zawodowiec
Profesjonalny zawodnik używa konkretnego modelu, więc początkujący kupuje podobną rakietę.
To nie zawsze dobre rozwiązanie.
Sprzęt przeznaczony dla bardzo zaawansowanych graczy może być:
- cięższy,
- bardziej wymagający,
- mniej wybaczający niedokładne trafienia,
- trudniejszy podczas pierwszych miesięcy nauki.
Dobra rakieta dla początkującego powinna przede wszystkim pomagać w nauce.
Co zrobić zamiast tego?
Dobieraj rakietę do:
- własnego poziomu,
- warunków fizycznych,
- komfortu,
- doświadczenia.
Nie do nazwiska zawodnika znajdującego się na plakacie reklamowym.
Jeżeli dopiero wybierasz sprzęt, przeczytaj poradnik Jaka rakieta tenisowa dla początkującego? Jak wybrać pierwszą rakietę.
10. Ocenianie swoich postępów po kilku treningach
„Byłem już pięć razy na korcie i nadal nie potrafię regularnie grać.”
To bardzo częsty sposób myślenia.
Tenis jest jednak sportem technicznym.
Jednocześnie uczysz się:
- oceniać tor lotu piłki,
- poruszać po korcie,
- ustawiać ciało,
- przygotowywać rakietę,
- wykonywać uderzenie,
- kontrolować kierunek,
- reagować na kolejne zagranie.
To duża liczba nowych zadań wykonywanych w bardzo krótkim czasie.
Co zrobić zamiast tego?
Nie oceniaj rozwoju wyłącznie na podstawie tego, czy już potrafisz rozegrać pełny mecz.
Obserwuj mniejsze zmiany:
- częściej trafiasz czysto w piłkę,
- wykonujesz dłuższe wymiany,
- lepiej ustawiasz się do uderzenia,
- mniej piłek trafia przypadkowo w aut,
- serwis częściej wpada w pole,
- szybciej reagujesz na kierunek piłki.
To właśnie te małe zmiany składają się na późniejszą swobodną grę.
Bonus: porównywanie się z innymi
Nie wpisuję tego jako osobnego punktu na głównej liście, ale jest to bardzo częsty problem.
Na sąsiednim korcie ktoś rozpoczął tenis w podobnym czasie i już rozgrywa długie wymiany.
To nie znaczy, że robisz coś źle.
Tempo nauki zależy między innymi od:
- wcześniejszego doświadczenia sportowego,
- koordynacji,
- częstotliwości treningów,
- dodatkowej gry,
- wieku,
- indywidualnych predyspozycji.
Porównuj przede wszystkim swoją dzisiejszą grę do tego, jak wyglądała kilka tygodni wcześniej.
Czy błędy na początku są czymś złym?
Nie.
Błędy są naturalnym elementem nauki.
Problemem nie jest to, że wykonujesz niewłaściwe zagranie.
Znacznie ważniejsze jest to, czy potrafisz:
- zauważyć problem,
- zrozumieć jego przyczynę,
- wykonać odpowiednie ćwiczenie,
- powtórzyć poprawny ruch,
- stopniowo wykorzystać go podczas normalnej gry.
Nauka techniki nie polega na tym, żeby od pierwszego treningu wszystko wykonywać idealnie.
Dlaczego trudno samemu zauważyć błędy techniczne?
To, jak ruch wygląda z perspektywy zawodnika, może znacznie różnić się od tego, jak wygląda z boku.
Możesz mieć wrażenie, że:
- wcześnie przygotowujesz rakietę,
- dobrze pracujesz nogami,
- uderzasz piłkę przed sobą,
podczas gdy w rzeczywistości ruch wygląda inaczej.
Dlatego podczas treningu przydatna jest zewnętrzna informacja zwrotna.
Podczas treningu indywidualnego tenisa można skoncentrować więcej czasu na konkretnym elemencie technicznym i jego korekcie.
Nie oznacza to jednak, że trening indywidualny jest jedyną dobrą formą nauki.
Trening grupowy tenisa daje z kolei możliwość wykorzystania umiejętności w bardziej zmiennych sytuacjach i podczas gry z różnymi osobami.
Jeżeli nie wiesz, która forma będzie dla Ciebie odpowiednia, zobacz porównanie Trening indywidualny czy grupowy tenisa – co wybrać?.
Czy nagrywanie własnych treningów pomaga?
Może być bardzo użyteczne.
Krótki fragment nagrania pozwala zobaczyć elementy, których podczas samego uderzenia trudno być świadomym.
Na nagraniu można zauważyć między innymi:
- spóźnione przygotowanie,
- nieodpowiednią odległość od piłki,
- brak pracy nóg,
- utratę równowagi,
- sposób prowadzenia rakiety.
Wideo samo w sobie nie zastąpi jednak wiedzy o tym, co właściwie należy poprawić.
Największą wartość daje wtedy, gdy nagranie jest połączone z konkretną analizą i ćwiczeniami.
Czy początkujący powinien od razu grać mecze?
Nie trzeba czekać, aż technika będzie idealna.
Proste gry punktowe są bardzo przydatnym elementem nauki.
Pozwalają nauczyć się:
- podejmowania decyzji,
- koncentracji,
- poruszania się,
- serwisu i returnu,
- utrzymywania piłki w korcie.
Na początku nie każdy trening musi jednak kończyć się pełnym setem.
Można rozgrywać:
- pojedyncze punkty,
- krótkie gry zadaniowe,
- punkty rozpoczynane łatwiejszą piłką,
- fragmenty gemów.
Jeżeli zaczynasz już samodzielnie grać, warto znać najważniejsze zasady gry w tenisa oraz sposób liczenia punktów, gemów i setów.
Jak poprawiać błędy – jeden czy kilka naraz?
Najczęściej warto wybrać jeden najważniejszy problem.
Jeżeli jednocześnie próbujesz:
- zmienić chwyt,
- wcześniej przygotować rakietę,
- poprawić pracę nóg,
- zrobić większy skręt,
- inaczej kończyć ruch,
może pojawić się zbyt dużo informacji naraz.
Lepszym rozwiązaniem może być:
najpierw wcześniejsze przygotowanie → później odległość od piłki → następnie kolejny element.
Dzięki temu łatwiej świadomie kontrolować zmianę.
Jak uniknąć utrwalania złych nawyków?
Nie wszystkie nieudane piłki oznaczają problem techniczny.
Każdy tenisista popełnia błędy.
Warto jednak zwrócić uwagę, jeżeli ten sam problem powtarza się praktycznie przy każdej piłce.
Przykładowo:
- ciągle uderzasz piłkę bardzo późno,
- niemal zawsze jesteś za blisko,
- regularnie tracisz równowagę,
- po każdym uderzeniu zostajesz w miejscu.
Takie powtarzalne zachowanie warto skorygować wcześniej, zanim stanie się automatyczne.
Jak wygląda dobry początek nauki?
Dobry początek nie oznacza, że od pierwszego miesiąca wygrywasz mecze.
Znacznie ważniejsze jest zbudowanie fundamentów:
- prawidłowego ustawienia,
- kontroli piłki,
- podstawowej techniki,
- pracy nóg,
- regularności,
- swobodnego poruszania się.
Dopiero na tych podstawach warto budować kolejne elementy.
Jeżeli nigdy wcześniej nie grałeś, możesz sprawdzić naukę gry w tenisa dla początkujących.
Pierwszym spotkaniem może być również trening próbny tenisa.
10 najczęstszych błędów początkujących – szybka ściąga
Na początku zwróć uwagę, czy:
- nie próbujesz każdej piłki uderzać maksymalnie mocno,
- nie grasz wyłącznie ręką,
- odpowiednio wcześnie przygotowujesz rakietę,
- pracujesz nogami zamiast sięgać do piłki,
- po uderzeniu przygotowujesz się do kolejnej akcji,
- nie próbujesz uczyć się wszystkiego jednocześnie,
- trenujesz wystarczająco regularnie,
- nie próbujesz od razu serwować z maksymalną siłą,
- używasz rakiety odpowiedniej do swojego poziomu,
- dajesz sobie wystarczająco dużo czasu na naukę.
Nie trzeba poprawić wszystkiego jednego dnia.
Wybierz jeden element i stopniowo nad nim pracuj.
Najczęstsze błędy początkujących tenisistów – podsumowanie
Większość osób rozpoczynających naukę popełnia bardzo podobne błędy.
To naturalna część procesu.
Najważniejsze jest, aby zamiast próbować od razu grać szybciej i mocniej, stopniowo budować:
ustawienie → kontrolę → regularność → technikę → tempo.
Wraz z kolejnymi treningami coraz więcej elementów zaczyna działać automatycznie.
Jeżeli dopiero rozpoczynasz przygodę z tenisem, zobacz Jak zacząć grać w tenisa?.
Jeżeli chcesz sprawdzić swoją grę na korcie i określić elementy wymagające pracy, możesz rozpocząć od treningu próbnego w ATMR.